Nabór artykułów do numeru tematycznego "Narratologia dzisiaj – współczesne teorie (i praktyki) narracyjne"
Opublikowany 2026-01-11Redakcja punktowanego rocznika naukowego „Studia Poetica” (ISSN 2353-4583, e-ISSN 2449-7401, DOI: 10.24917/23534583) zaprasza do publikacji w czternastym tomie czasopisma (2026), pod redakcją naukową Jakuba Knapa, Krzysztofa M. Maja i Magdaleny Roszczynialskiej. Tematem przewodnim numeru pisma jest: Narratologia dzisiaj – współczesne teorie (i praktyki) narracyjne.
W dobie ekspansji i dyspersji narracji (Łebkowska, 2006:181), narracji rozumianej jako czasownik (por. Nycz, 2017: 69), praktykowanej, sprawczej i „w działaniu”, pole badań narratologicznych stale się poszerza. Sama narracja stała się wędrującym pojęciem humanistyki (i nie tylko). Pojęcia ogniskują uwagę, zmuszają do zaangażowania (Bal, 2012: 56). Zachodzi potrzeba przyjrzenia się tym nowym praktykom oraz ujęciom teoretycznym narracji, zarówno postklasycznym, jak i klasycznym.
„Istnieje niezliczona ilość opowiadań na świecie” (Barthes, 1968:327). I nieskończenie wiele opowieści o narracji, które chcemy w planowanym tomie czasopisma utrwalić. Proponujemy m.in. namysł nad następującymi zagadnieniami:
- Narratologia i narracja klasyczna i postklasyczna.
- Strukturalizm i semiotyka w narratologii.
- Co zostało ze strukturalizmu (w Polsce i poza nią)?
- Nowe nurty i ośrodki w badaniach nad narracją.
- Mapowanie narratologii.
- Narratologia kognitywna.
- Nowe tendencje i potencjał narracji.
- Nowe zakresy narracji.
- Nowe sposoby typologizacji narracji.
- Skalarność narracji (m.in. wobec binarności).
- Opowiadalność jako potencjał tekstu i aktywność odbiorcza.
- Narracja jako pojęcie wędrujące.
- Narracja w psychologii/psychologia narracji.
- Narracja w dyskursie autobiograficznym i terapeutycznym.
- Narracja w badaniach socjologicznych.
- Więcej-niż-ludzka perspektywa narracyjna.
- Narracja a posthumanistyka.
- Perspektywa narracyjna i fokalizacja.
- Narracja w tekstach „nienarracyjnych” (np. architekturze, tańcu, muzyce).
- Narracje artystyczne i nieartystyczne.
- Narracja a światotwórstwo.
- Ekonomia narracyjna.
- Narracja w marketingu i reklamie.
- Narracje użytkowe.
- Poetyka narracji.
- Narracja w starych i nowych mediach.
- Narracja transmedialna.
- Osoba w narracji. Narracje pierwszo-, drugo-, trzecioosobowa (i inne?).
- Odbiorca (w) narracji.
- Narracja a genologia.
- Współczesny słownik narratologii.
- Narratologia w refleksji szkolnej i akademickiej (podręcznikach).
- Tradycje badań narratologicznych w Polsce (na tle europejskim).
- Narracja i translacja. Przekłady dzieł narratologicznych w Polsce.
- Uczenie o narracji – tradycje, metody, potrzeby.
Jesteśmy otwarci na Państwa propozycje artykułów związane z tematem przewodnim konferencji.
*
Bal. M., Wędrujące pojęcia w naukach humanistycznych. Krótki przewodnik, przeł. M. Bucholc, Warszawa 2012.
Barthes R., Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań, przeł. A. Błońska, „Pamiętnik Literacki” LIX, 1968, z. 4, s. 327-359.
Łebkowska A., Narracja, [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M.P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006, s. 181-215.
Nycz R., Kultura jako czasownik, Sondowanie nowej humanistyki, Warszawa 2017.
*
Na artykuły naukowe i recenzyjne, komentarze, wypowiedzi sprawozdawcze, wywiady i inne materiały związane z zaproponowanym tematem (w języku polskim lub angielskim) oczekujemy do 31 stycznia 2026 poprzez system zgłoszeń na stronie internetowej czasopisma: https://studiapoetica.up.krakow.pl/about/submissions
Wskazówki dotyczące przygotowania tekstu znajdują się na internetowej stronie czasopisma.
dr hab. prof. UP Magdalena Roszczynialska (redaktor naczelna)
dr hab. prof. UP Katarzyna Wądolny-Tatar (z-ca redaktor naczelnej)
dr hab. prof. UP Janusz Waligóra (członek redakcji)
dr Jakub Knap (sekretarz redakcji)
dr Patryk Szaj (sekretarz redakcji)